Formalności przed ślubem kościelnym

z Brak komentarzy

Ponad 60% wszystkich ślubów w Polsce to śluby kościelne. Widać to w letnie soboty na ulicach naszych miast, kiedy to Nowożeńcy opuszczają świątynię niemal godzina po godzinie. Tymczasem zawarcie związku małżeńskiego w kościele katolickim związane jest z obowiązkiem wypełnienia licznych formalności.

Panna Młoda podpisuje dokuemnty w kościele
Fotografia: Bartłomiej Zackiewicz

Krok pierwszy: wybór parafii

(na samym początku przygotowań, zwykle ok. rok przed ślubem)

Tradycyjnie sakrament małżeństwa zawiera się w rodzinnej parafii Panny Młodej. Jednak obecnie coraz częściej obserwuję odstępstwa od tej zasady. Przede wszystkim dlatego, że współczesne Panny Młode często nie mieszkają już w rodzinnych stronach i nie czują związku z rodzinną parafią albo ze względów logistycznych lepiej jest wziąć ślub w innym kościele. Dlatego obecnie w większości kościołów obowiązuje zasada, że sakramentu małżeństwa udziela się w parafii właściwej ze względu na miejsce zamieszkania jednego z kandydatów na małżonków. Jeśli jesteście w takiej sytuacji, możecie od razu przejść do kroku drugiego.

Natomiast jeśli chcecie, aby ceremonia zaślubin odbyła się w innym kościele niż parafia właściwa ze względu zamieszkania należy:

  1. dostarczyć do kościoła, w którym chcecie wziąć ślub tzw. substytucję od proboszcza narzeczonej lub narzeczonego, czyli zgodę na przeprowadzenie formalności przedślubnych poza swoją parafią terytorialną lub
  2. całość formalności odbyć w swojej parafii i na koniec dostarczyć do parafii, w której chcecie wziąć ślub tzw. licencję, czyli zgodę na samą ceremonię zaślubin w innym kościele niż parafialny.

Spotkałam się z sytuacją, że parafia życzy sobie ofiarę za wydanie licencji lub substytucji, ale zdarza się to już bardzo rzadko.

 

Krok drugi: pierwsze spotkanie w kancelarii parafialnej

(ok rok przed ślubem)

Gdy już zdecydujecie, w jakiej parafii chcecie powiedzieć sobie sakramentalne „tak” (właściwej ze względu na miejsce zamieszkania lub innej wybranej) powinniście udać się do tego kościoła i zarezerwować termin wraz z godziną. W niektórych parafiach możecie zrobić to telefonicznie lub za pośrednictwem kogoś z rodziny. Na pewno na tym pierwszym spotkaniu nie musicie być oboje. Najlepiej jest odbyć to spotkanie zaraz po wyborze terminu i rezerwacji sali weselnej, bo są kościoły, w których niektóre terminy znikają błyskawicznie. A nawet jeśli Wasz kościół nie jest bardzo popularnym miejscem, warto zrobić to wcześniej, aby mieć wpływ na przykład na wybór godziny. Zasadniczo śluby kościelne odbywają się w soboty i wówczas macie szeroki wybór godzin (najwcześniejsza to najczęściej 15.00 a najpóźniejsza 19.00). Jeśli natomiast planujecie ślub w inny dzień niż sobota, np. w piątek, w niedzielę lub w jakieś święto kościelne musicie wziąć pod uwagę rozkład mszy świętych w tym dniu, ponieważ śluby nie odbywają się na regularnych mszach tylko na mszach dodatkowych. Zarezerwowany termin będziecie musieli potwierdzić jeszcze ok. 4 miesiące przed ślubem. Warto też zadzwonić do parafii na początku nowego roku (jeśli rezerwowaliście termin w poprzednim roku) i upewnić się, że Wasz termin został poprawnie przepisany do nowego kalendarza. Rezerwując termin warto się też dowiedzieć, ile ceremonii ślubnych jest tego dnia i o których są godzinach. Jeśli takowe będą, dobrze jest wziąć numery telefonów do Młodych Par, które biorą ślub w tym dniu co Wy oraz zostawić numer telefonu jednego z Was. Może to być pomocne bliżej daty ślubu przy ustalaniu zakresu i stylu dekoracji.

 

Krok trzeci: zorganizowanie potrzebnych dokumentów

(3 miesiące przed ślubem)

Warto wiedzieć, że obecnie w Polsce katolickie małżeństwa kościelne są ślubami konkordatowymi. Oznacza, to że niosą za sobą skutki formalno-prawne i przy ich zawieraniu nie ma potrzeby oddzielnie zawierać małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego. Między innymi z tego względu przed kolejną wizytą w kancelarii parafialnej każde z Was powinno zorganizować następujące dokumenty:

  1. świadectwo chrztu z adnotacją o stanie wolnym oraz o przyjęciu sakramentu bierzmowania – świadectwo musi być aktualne, czyli nie starsze niż 3 miesiące, należy je uzyskać z parafii, w której byliście chrzczeni, nie musicie tego dostarczać, jeśli bierzecie ślub w parafii, w której mieliście chrzest i bierzmowanie;
  2. zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wykluczających możliwość zawarcia małżeństwa przez narzeczonych, wydane przez Urząd Stanu Cywilnego (USC) do ślubu konkordatowego – jest ważne przez 6 miesięcy i wydawane w 3 egzemplarzach, można je uzyskać w dowolnym USC (niezależnie od miejsca zameldowania) i nie trzeba już przynosić ze sobą odpisu aktu urodzenia (są to zmiany obowiązujące od 1 marca 2015 r.), samo zaświadczenie jest wolne od opłat, ale w USC trzeba będzie wnieść opłatę skarbową w wysokości 84 złotych za sporządzenie aktu małżeństwa; w czasie wizyty w USC będziecie też proszeni o oświadczenie odnośnie Waszych przyszłych nazwisk jako małżonków i nazwisk Waszych przyszłych dzieci;
  3. dowody osobiste – należy się upewnić, czy przed datą ślubu dowód nie utraci ważności;
  4. substytucję od proboszcza narzeczonej lub narzeczonego – jeśli parafia, w której bierzecie ślub nie jest parafią zamieszkania żadnego z Was;
  5. dokument ukończenia kursu małżeńskiego oraz wizyty w poradni rodzinnej – można go odbyć w dowolnej parafii, zwykle kursy trwają 8-10 tygodni, ale są też kursy 4-tygodniowe i intensywne weekendowe, wizyty w przyparafialnej poradni rodzinnej powinny się odbyć po zakończonym kursie małżeńskim, teoretycznie wymagane są 3 wizyty w dwutygodniowych odstępach, ale wiem, że poradni często są dość liberalne w tej kwestiiJ

 

Krok czwarty: drugie spotkanie w kancelarii parafialnej

(2-3 miesiące przed ślubem)

Drugie spotkanie w kancelarii parafialnej to przede wszystkim spisanie protokołu przedślubnego. Dokument ten to nic innego niż zestaw pytań o wiarę, światopogląd, rodzinę i małżeństwo oraz zdrowie, którego celem jest weryfikacja, czy kandydaci na małżonków mogą zawrzeć sakramentalny związek małżeński w świetle prawa kanonicznego. Poniekąd pobocznym celem jest dostarczenie narzeczonym informacji o sobie nawzajem i skłonienie do rozmów na poważne, życiowe tematy (o ile wcześniej nie mieli na to okazji). Na spotkanie to musicie przynieść wszystkie dokumenty wymienione w punkcie wyżej (krok czwarty). Z tym, że jeśli jesteście jeszcze w trakcie trwania kursu małżeńskiego lub nie odbyliście jeszcze wizyt w poradni rodzinnej, możecie te zaświadczenia donieść w późniejszym czasie. Spotkanie to odbywa się na 2-3 miesiące przed planowanym ślubem i powinniście się na nim stawić oboje osobiście.

Na tym samym spotkaniu ksiądz wypisuje prośbę o wygłoszenie zapowiedzi w parafiach narzeczonych. Dokument też musicie dostarczyć do Waszych parafii zamieszkania najpóźniej miesiąc przed ślubem z prośbą o wygłoszenie zapowiedzi. Dolną część dokumentów – już po fakcie wygłoszenia zapowiedzi należy przynieść do kościoła, w którym ma się odbyć ślub. Niektóre parafie wprowadzają udogodnienia w tym zakresie i same się informują o potrzebie wygłoszenia zapowiedzi i o fakcie ich wygłoszenia, ale nie wszystkie. Jeśli Wasze parafie tego nie robią musicie o to zadbać sami. Oczywiście jeśli bierzecie ślub w parafii jednego z Was, poinformować o zapowiedziach należy tylko tę drugą parafię. Zwyczajowo za wygłoszenie zapowiedzi pobierana jest opłata ok. 50 zł.

Podczas tego spotkania otrzymujecie też karteczkę do dwukrotnej spowiedzi (w odstępie miesiąca i dwóch przed ślubem), którą po odbytym sakramencie, należy podać do podpisania spowiednikowi. Jeśli mieszkacie już razem, odbywacie tylko jedną spowiedź, dzień przed ślubem. Świadkowie nie są zobowiązani do spowiedzi, a jedynie mają być pełnoletni i „posiadać zdolność spostrzegania i oceny rzeczywistości”.

 

Krok piąty: trzecie spotkanie w kancelarii parafialnej

(2 tygodnie lub 1 tydzień przed ślubem)

Spotkanie to odbywa się na ok. 2 tygodnie przed ślubem, a w niektórych parafiach nawet w tygodniu przed ślubem. Na spotkanie to przynosicie następujące dokumenty:

  1. zaświadczenie o odbytym kursie małżeńskim (jeśli nie mieliście go na poprzednim spotkaniu);
  2. zaświadczenie o odbytych wizytach w poradni rodzinnej (jeśli nie mieliście go na poprzednim spotkaniu);
  3. zaświadczenie o wygłoszonych zapowiedziach (jeśli Wasze parafie nie informują się o tym wzajemnie lub jeśli bierzecie ślub poza swoimi parafiami);
  4. karteczki z odbytej dwukrotnie spowiedzi;
  5. ksero dowodów osobistych świadków lub paszportów w przypadku obcokrajowców.

Ponadto, na spotkaniu tym ustalone są szczegóły dotyczące przebiegu liturgii (m.in. sposób przyjścia Młodej/ Młodych do ołtarza). Jeśli zdecydujecie się wybrać pierwsze czytanie i ewangelię oraz ułożyć modlitwę wiernych powinniście poinformować już o tym na tym spotkaniu. W większości parafii można zaprosić zaprzyjaźnionego księdza. Należy jednak wcześniej (najlepiej również na tym spotkaniu) o tym powiadomić i przynieść na kartce jego imię, nazwisko i aktualne miejsce posługi wraz ze stanowiskiem.

Podczas tego spotkania składacie ofiarę za udzielenie sakramentu małżeństwa. Niestety nie jest to kwota jednolita w całym kraju i waha się w przedziale 500 zł – 2000 zł, z tym że średnio jest to ok. 800 zł. W każdym kościele należy zapytać, co dokładnie obejmuje ta opłata (dekorację kościoła, zapowiedzi, organistę). Różnie to wygląda i trzeba dopytać. W większości kościołów można zamówić dodatkowe instrumenty lub wokal. Trzeba o tym jednak wcześniej powiadomić. Na ogół można też ustalić z organistą repertuar. Musicie jednak pamiętać, że podczas ślubu mogą być wykonywane wyłącznie utwory liturgiczne lub inne utwory z nurtu muzyki klasycznej. Nie jest możliwe wykonywanie podczas mszy św. muzyki filmowej lub popularnej.

Oczywiście opisane procedury mogą nieznacznie różnić się w różnych częściach kraju i w różnych kościołach. Nie powinny to być jednak różnice diametralne. Jeśli macie dodatkowe pytania lub któryś z wątków zainteresował Was bliżej, zapraszam do dyskusji.